środa, 21 sierpnia 2019. Imieniny Franciszka, Kazimiery, Ruty

Rowerowa Obwodnica Olsztyna (28): Pasym-Rumy-Rasząg-Tumiany-Olsztyn

2019-08-10 13:00:00 (ost. akt: 2019-08-10 18:49:44)
Pasymska uliczka

Pasymska uliczka

Autor zdjęcia: Igor Hrywna

Tym razem moim celem jest "disnejowski" kościółek w leżącym 10 kilometrów na południe od Biskupca Raszągu. Naprawdę warto go zobaczyć, bo jest to świątynia pełna uroku i ogólnie przecudnej urody.

1. Startuję z Pasymia, a dokładnie ze stacji kolejowej, dokąd podwiozła mnie nasza regionalna PKP. W Pasymiu zsiadam na chwilę z roweru na wyludnionym przez słońce rynku, jednym z najładniejszych w naszej mazursko-warmińskiej krainie. Przystaję przy XV-wiecznym kościele ewangelickim, zachodzę na pochłaniany przez ziemię cmentarz ewangelicki i ruszam asfaltem do Sąpłat przez Rusek Wielki. Ta ostatnia nazwa nie ma nic wspólnego z jakimś "Ruskiem", bo jest tylko słuchowym spolszczeniem niemieckiej nazwy Gross Rauschken. W powiecie ostródzkim Gross Rauschken stało się z kolei Ruszkowem.







2. Jestem w Sąpłatach, urokliwej wsi leżącej nad jeziorem o tej samej nazwie. Mieści się tam Muzeum Regionalne, które gromadzi zbiory etnograficzne z terenu wsi i okolic. Znajdują się w nim między innymi stare sprzęty, narzędzia i ceramika, które zbierała od 1978 roku grupa pań z Sąpłat i Julianowa pod kierownictwem Maryny Okęckiej Bromkowej (1922-2003), dziennikarki radioeja, pisarki i poetki oraz badaczki folkloru Warmii i Mazur. W Sąpłatach zachowały się resztki cmentarza ewangelickiego z kilkoma czytelnymi, głównie powojennymi pochówkami.





3. Czas na leżące 7 km na północny zachód od Dźwierzut Rumy. Urodził się tam Bogumił Labusz (1860–1919) polski działacz mazurski, współzałożyciel Mazurskiej Partii Ludowej, pisma „Mazur” i Banku Mazurskiego w Szczytnie. Jego prawnuczką jest Urszula Pasławska, poseł PSL z okręgu olsztyńskiego. W Rumach w miejscowej szkole w 1962 roku krótko prowadził lekcje Wychowania Fizycznego Krzysztof Klenczon (1942-1980), jedna z ikon polskiego big beatu, który do matury (1959) mieszkał w Szczytnie. Big-beat, to po prostu przyjęta we wczesnym PRLu (Polska Rzeczpospolita Ludowa) nazwa rock and rolla. Tej ostatniej nazwy nie zaakceptowali bowiem komuniści, jako zbyt mocno kojarzącej się ze "zgniłym zachodem". Klenczon napisał i przez lata śpiewał jedną z najbardziej mazurskich polskich piosenek "Wróćmy nad jeziora", która zaczyna się tak:
"Kiedy wrócą ptaki
Do mazurskich gniazd,
Ruszaj tam, gdzie już żeglarze
Płyną szlakiem gwiazd"




4. W Rumach umierają, a właściwie już umarły dwa cmentarze, które znajdują się przy drodze do Łupowa. Na pierwszym zachowały się trzy groby, z czego jeden jeszcze czytelny. Spoczywają tam Fr. W. Kottke (1846 -1930, na foto) i Aug. Kottke (1852 -1926). Rumy były pierwszą na Mazurach wsią, w której pojawili się baptyści (gmina powstała w 1861 roku). Friedrich Kottke był ich pastorem. Na drugim cmentarzu zachowały się trzy groby, w których spoczywają między innymi mieszkańcy Rum którzy zginęli w czasie walk rosyjsko-niemieckich w 1914 roku (Artur Paprott, Karl i Hugo Kalinski).




5. No i przyszła pora na wisienkę na torcie. Popedałowałem 10 kilometrów i mam przed sobą kościół ewangelicki w Raszągu. To jeden z moich ulubionych. Ta świątynia ma w sobie coś z bajek Disneya. Zbudowano ją w 1925 roku z polnego kamienia. To jedna z niewielu świątyń ewangelickich w warmińsko-mazurskim, która nadal pozostaje w rękach ewangelików. Rasząg to już Warmia, dokładniej jej pogranicze. Dlatego osiedliło się tu niegdyś wielu Mazurów. I to oni zbudowali sobie tę świątynię. W latach 1881 - 1883 nauczycielem w miejscowej szkole był Jan Liszewski (1852 - 1894), który w 1886 roku założył "Gazetę Olsztyńską". W plebiscycie 1920 roku padło tu za Polską aż 39% głosów. W okresie międzywojennym w Raszągu działało koło Związku Polaków w Niemczech.






6. Z Raszaga jadę szutrem przez Kierzbuń (mieści się tu znana stadnina koni) do Tumian. Te ostatnie, to wieś letniskowa. Za każdym razem kiedy przez nią przejeżdżam, obiecuję sobie, że zjem w "Starego Folwarku" pierogi ruskie, ale jakoś nie wychodzi. Potem przez Studzianek, już asfaltem, docieram ( a właściwie omijam) do Barczewa, które wita mnie widoczną poniżej reklamą i potem przez Łęgajny i Nikielkowo wracam do Olsztyna.









7. Google całą trasę wyliczył mi na prawie 70 kilometrów. Licznik na moim rowerze dodatkowe 10. Różnica jest stąd, że nigdy nie jeżdżę "po prostej", bo zawsze gdzieś mnie znosi na boki. A to jakaś kapliczka, chałupa czy po prostu ładny widok. Bo ja sobie jeżdżę bardziej dla widoków niż dla zdrowotności.

Trasa przejechana w sierpniu 2019: Pasym/PKP-Sąpłaty-Rumy-Rasząg-Tumiany-Barczewo-Nikielkowo-Olsztyn.



Rowerowa Obwodnica Olsztyna to trasy, które objechałem w okolicach Olsztyna. Jedne jeszcze przed powstaniem prawdizwej obwodnicy, inne po. Wszyskie znajdziecie TUTAJ

Igor Hrywna

Polub nas na Facebooku:

Zobacz także

Komentarze (6) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

  1. Nik #2775394 | 81.190.*.* 11 sie 2019 10:11

    Fajny rowerowy wypad

    ! - + odpowiedz na ten komentarz

  2. Dezerter #2775318 | 89.229.*.* 11 sie 2019 07:28

    Trasy rowerowe w Warminsko Mazurskim to zazwyczaj zatarty znak roweru namalowany na drzewie na drodze gdzie walczysz o życie z samochodami Hehe ... niestety nasze województwo to jeszcze zadupie rowerowe .

    ! - + odpowiedz na ten komentarz

  3. AS_61 #2775239 | 83.5.*.* 10 sie 2019 21:18

    Kiedy Olsztyn - WARKAŁY - GIEDAJTY. ZGieajt do JONKOWA już jest

    Ocena komentarza: poniżej poziomu (-2) ! - + odpowiedz na ten komentarz

  4. vlog #2775196 | 79.184.*.* 10 sie 2019 18:50

    Fajne, szkoda że dla mnie ciut za długa ta trasa. Nie na moje możliwosci

    ! - + odpowiedz na ten komentarz

  5. xxx #2775132 | 88.156.*.* 10 sie 2019 16:29

    Piękne opisy i trasa warta polecenia, znam ją dobrze i te okolice. Proszę o więcej.

    ! - + odpowiedz na ten komentarz

Pokaż wszystkie komentarze (6)

Zagraj w GRY.wm.pl

  • Goodgame Empire
  • Goodgame Big Farm
  • Goodgame Poker
  • Shadow Kings - The Dark Ages